මෙවර episode 6 වෙතින් අපි ප්‍රවෘති අඩුවෙන්ද, විශේෂාංග වැඩියෙන්ද ගෙන එමු. ඒ අතර පොඩි Laptop වල අනාගතය ගැන Intel CEO ගේ අදහස් ගැනද, Fedora ප්‍රජාවා Ubuntu ලගේ නවතම ඉල්ලීමට දුන් පිළිතුරු ගැනද, ලිනක්ස් දැන්වත් Desktop එකට සූදානම් ද යන්න ගැනද, සුපුරුදු ලෙස අපි අදහස් පලකරමු.

ඉන්පසු අපි FOSS ලිවීමේදී භාවිතා වන භාෂා (FOSS Programming launguages) ගැන අපේ අත්දැකීම සහ අදහස් සහිත කෙටි හැදින් වීමක් කර අවසාන වශයෙන්, ඉතා විනෝදාත්මක පරිගනක ක්‍රීඩාවක් වන Frets-on-Fire නැමති ගිටර් ක්‍රීඩාව හදුනා ගනිමු.

 

 Standard Podcast [1:03m]: Play Now | Play in Popup | Download
 Other Media [1:03m]: Download

Show Notes (ශෝ සටහන්)

• Dag Wieers Scoffs at Coordinated Linux Release Proposal
• Intel CEO says smallGdgets expands market
• It’s time to retire “ready for the desktop”
• Brazil too appeal against OOXML
• Frets on Fire
• Opening remix
• Closing Music - Bang Bang, Mystery Man from Frets on Fire

මෙවර සිංහලෙන් FOSS වෙතින්, මාවතේ සිට වැඩසටහනක් ගෙන එන්නේ අවිස්සාවෙල්ලේ පැවැත්වූ FOSS වැඩමු‌ළුව අතරතුරය. මෙහිදී Ubuntu Hardy සමග සුචේත ඇතිකරගත් ආරවුල පිලිබඳ තොරතුරු සහ දකුණු අප්‍රිකාව OOXML වලට විරුද්ධ වීම, ඩොලර් 200 ක් තරම් ලාභ laptop පරිගණකය, OLPC 2.0 පිළිබඳ විස්තර ඇතුළත් ප්‍රවෘත්ති ද ගෙන එන්නෙමු.

 

 Standard Podcast [1:16m]: Play Now | Play in Popup | Download
 Other Media [1:16m]: Download

Show Notes (ශෝ සටහන්)

• South Africa Appeals Against OOXML
• USD $ 200 GNU/Linux Laptop to British education market
• GNU/Linux sales in china goes up by 22%
• Sugar starts work
• QGTK style : Run KDE apps on GNOME with gnome look.
• My fucking God : an open source Graphic card!
• Open moko leaves GTK for QT
• UK beats M$ & hugs Open source more & more
• M$ to support ODF, PDF in office SP2
• M$ gone mad? “SA don’t understand OSS” says M$ officer
• OLPC unvails nextgen XO 2.0
• Cheapest GNU/Linux UMPC
• Gentoo Stands upright again
• Suchetha’s Blog

මෙම වෙසක් සතියේ අපි OLPC එක Windows XP සමග dual boot කිරීමට යෑම ගැන ද, නවතම Asus Motherboards ලිනක්ස් සමග කරන අපූරු වැඩක් පිළිබඳව ද, Verizon ඇතුලුව තවත් ජංගම දුරකතන සමාගම් 7ක් ලිනක්ස් බෙහෙවින් යොදා ගන්න යන බව ප්‍රවෘතියක් ගැන ද, බ්‍රිතාන්‍ය Microsoft සම්බන්ධයෙන් EU එකට දෝෂ නගන ප්‍රවෘතියක් ගැන ද, අනුරාධගේ නවතම සිංහල යතුරු පුහුරු ඩ්‍රවරය ගැන ද, අදහස් දක්වමු.

ඉන්පසු නවතම Fedora 9 ගැන අපේ ආකල්ප ද, Linux Mint 4 සහ Slackware 12.1 ගැන අපේ ආකල්ප සහ අත්දැකීම්ද ඔබට ඉදිරිපත් කරනු ඇත.

තවද සිංහල Windows XP ඇතුලු අනිකුත් Windows වලද, ග්නූ/ලිනක්ස් වලද ස්ථාපිත කිරීම ගැන ද, උපකාරක තොරතුරු ගෙන එනු ඇත.

 

 Standard Podcast [1:29m]: Play Now | Play in Popup | Download
 Other Media [1:29m]: Download

Show Notes (ශෝ සටහන්)

• We are #1 in GSoc
• OLPC comes dual boot
• Splashtop comes on Asus Mother boards. Also check out splashtop.com
• Verizon & 7 mobile companies join with Linux mobile
• Ubuntu/Debian’s OpenSSL had serious security vulnerability. It is explained in here
• Britain complains to EU about Microsoft file system
• M$ is fighting back Open source with shared source
• Microsoft mails Blender
• Anuradha’s new Sinhala Input Method
• OMG compiz gets a desktop sphere
• Fedora 9 released: Leading edge or bleeding edge?
• Street Performer Protocol
• Intro Clip
• Closing Music

මෙම සතියේ පරන මාලදිවයින තානාපති කාර්යාලයේ සිට අප සජීවිව පටිගත කළේ තව geek ල රැසක් සමගය. එහිදි පසුගිය සතියේ ප්‍රවෘත්ති අතරින් මෑතක දී මුදාහරින ලද Open Office 3 beta ගැන ද, KDE 4.0 හි තවත් මුදාහැරීමක් වූ KDE 4.04 සහ ඉවසුල්ලෙන් බලා ගෙන සිටින KDE 4.1 ගැන ද, හොඳින් හඳුනන Skype නිපදවන සමාගම GPL එක පලිනොපැදීමේ වරදකරු වීමේ සිද්ධියක් ගැන ද, BSA සහ පොලීසිය විසින් මෑතක දී ලංකාවේ MC වෙළඳ සංකීර්ණය තුල ඇති වෙළඳ සැල්වලට කඩා වැද අත්පත්කර ගත් හොර මෘදුකාංග තැටි 400 පලිබඳවද අපි අදහස් දකවමු.

ඉන්පසුව අප එදින සහභගී වූ, මාලදිවයින සිසුන් සඳහා පවත්වන ලද FOSS වැඩමුඑව ගැන සාරාංශයක් දෙමින් සමුගත්තේය.

 

 [64kbps] [0:30m]: Play Now | Play in Popup | Download
 Other Media [0:30m]: Download

Show Notes (ශෝ සටහන්)

• SL shops in Colombo get raided by the BSA for pirated software
• BSA
• Open Office 3.0 beta is ready for testing
• KDE 4.0.4 released
• Wine 1.0 rc-1 released. Info about regression testing here
• Skype found guilty of GPL Violation
• Info about the Verizon GPL violation lawsuit which was settled recently
• Linux journal Readers choice awards -Results released
• MySQL is Open Source, Even backup extensions
• Closing Music (remixed)

මෙම වැඩසටහනෙන් පසුගිය දෙසතිය තුල පලවූ ප්‍රවෘත්ති අතරන් KDE භවිතා කරන්න යන සිසුන් මිලියන 52ක් ගැනත්, මැලේසියාව M$ Office එකට යන්න කියා ඒ වෙනුවට Open Office එකට ආරාධනා කිරීම ගැනත්, Google top 10 වලට ශ්‍රී ලංකාවත් ඇතුලත් වීම ගැනත්, මෑතක දී එලි දැක්වන ලද Ubuntu Slackware  පළිබඳ වත්, තවත් ප්‍රවෘත්ති ගැනත් ප්‍රකාශ කරනු ලැබේ.

ඉන් පසු අපි පොඩ්කාස්ට් ඇසීමේ සංස්කෘතිය සහ එය හසුකර ගැනීමට භාවිතා කළ හැකි Podcatcher මෘදුකාංග පළිබඳ අදහස් දක්වා, විශේෂ දැනුම් දීමක් කරමින් සමුගත්තෙමු

 

 [64kbps] [1:19m]: Play Now | Play in Popup | Download
 Other Media [1:19m]: Download

Show Notes (ශො සටහන්)

• 52 Million students to use KDE
• Malaysia kicks M$ office: Hugs OpenOffice
• Sri Lanka among the top 10 in GSoc
• One Laptop Per Child Liberation from Windoze
• Can we rescue OLPC from Windows? by RMS
• M$ Office 2007 fails OOXML conformance test proudly with 122,000 errors
• Low cost PC (eeePC rival) KIRA running Mandriva
• Hackontest - Open source code marathon - sponsored by Google
• Linux is still TOP in Embedded systems
• FOSS awareness seminar organized by Maldivian Students Association of SL
• Podcast catchers : Juice, Miro, Amarok, Banshee
• Out new USB Mic
• Shout out going to Asanga! Thanx man for the awesome logo
• Intro Clip
• Closing Music

පළමුවන වැඩසටහනින්‍ අපි මෙය “01″ වන්නේ “ඇයි ද?” කියමු. ඉන්පසු, පසු ගිය දෙසතිය තුල පලවූ ප්‍රවෘත්ති අතරන් Google App Engine ගැන ද, HP ලගෙ EEEPC පරද්දන්න හදපු Notebook ගැන ද, Microsoft ලගෙ Open Source දිනය ගැන ද, ස්විස්තලන්තයේ ඉස්කෙොල වල Ubuntu දෑම ගැනද, යුරෙොපීය ආන්ඩු ලිනක්ස් අත්හදා බැලීමට යන බව ද, OOXML සම්මුතිය ISO විසින් Microsoft ගෙන් ඉවතට ගෙනයාම ගැනද, මෙ හැර වෙනත් ප්‍රවෘත්ති ගැනද සුපුරුදු ලෙස අපි අදහස් ප්‍රකාශ කරමු.

ඉන් පසු අපි වෙසෙස් ආයතනයේ ලක්ශාන් සහ ලක්නාත් සමග ඔවුන්ගේ පරිගනක OS, අනිකුත් උපකාරී මෙවලම්, වෙබ් තාක්‍ෂණ සහ ඔවුන්ගෙ වැඩ, කිඩ ගැන සුහද පිළිසඳරක යෙදෙමු.

 

 Standard Podcast [1:07m]: Play Now | Play in Popup | Download
 Other Media [1:07m]: Download
 [low quality/small size] [1:07m]: Download

Show Notes (ශො සටහන්)

• Vesess: Free at Last
• Google App Engine
• VIA Hugs Open Source/Linux
• HP Releases Linux pre-loaded notebook
• Microsoft Open Source Day?
• Switzerland Deploys Ubuntu in Schools
• ISO takes control of OOXML
• Steven Macintyre elected as new Debian Project lead
• Libre Graphics meeting
• Linux kernel 2.6.25 released
• European Parliament testing OO, Ubuntu, FF
• Gnash new beta release & it’s great
• 4.16.08 open source census released
• Sun may shut off parts of MySQLov
• Sinhala Bloggers Marathon
• Rat Poison
• Intro Clip
• Intro & Ending Music

ලෑම්ප් වෙබ් අඩවි නිපදවීමෙදී ඉතා ජනප්‍රිය විසඳුමක් ලෙස සැලකේ. LAMP යනු Linux (ලිනක්ස්), Apache (අපැචි වෙබ් සවරය), MySQL (මයි එස්කියු ඇල් දත්ත ගබඩා සවරය) සහ PHP භෂාව යන දේ කෙටි කිරීමකි.

ඉතින් LAMP Debian හො Ubuntu වල ස්ථාපිත කිරීමට මෙ දේ කල යුතුය

# apt-get install apache2
# apt-get install php5 libapache2-mod-php5
# apt-get install mysql-server

එච්චරයි! වෙබ් අඩවිය නැවතත් ආරම්භ කරන්න
/etc/init.d/apache2 restart

ඔයාලා ගොඩක් අය දන්නවානේ twitter? අපි කරන වැඩ ගැන යාළුවන් දැනුවත් කරන්න පුලුවන් නියම ක්‍රමයක් තමයි twitter කියන්නේ. Web එකේ විතරක් නෙමේ twitter අපිට අපෙ ජංගම දුරකථන එක්කත් භාවිතා කරන්න පුලුවන් හරිම විනෝදජනක දෙයක්.

අපි එදිනෙදා කරන වැඩ twitter කරන්නේ එක්කෝ http://twitter.com එකට බ්‍රවුසර් එකෙන් ගිහිල්ලා නැත්නම් අපේ දුරකථනයෙන SMS එකක් යවලා නේ. හැබැයි අද අපි කරන්න හදන්නේ ඒ එකක්වත් නෙමේ. අද අපි twitter කරන්න හදන්නේ විධාන රේඛාවේ ඉඳගෙනයි. ඒකට අපි භාවිතා කරන්නේ ලිනක්ස් වල තියන wget කියන විධානයයි. මෙන්න මෙ පේලිය විධාන රේඛාවේ යතුරු කරලා Enter කරන්න විතරයි ඔයාලාත තියෙන්නේ. හැබැයි මතක තියාගන්න, මෙකෙ තියන YOURUSERNAME කියන තැනට ඔයාගේ twitter name එකයි YOURPASSWORD කියන තැනට password එකයි. YOUR NEW STATUS කියන තැනට ඔයාලාට කියන්න තියන දෙයයි ලියන්න.

wget -O - –user=YOURUSERNAME –password=YOURPASSWORD –post-data=”status=YOUR NEW STATUS HERE ” https://twitter.com/statuses/update.xml

තවත්‍ එකක්! විධාන රේඛාවෙන් twitter කරන ගමන් Bud, chanux, seejay කියන සිංහලෙන්FOSS geeksලා තුන්දෙනාවත් follow කරන්නනම් අමතක කරන්න එපා ඇයි සිංහලෙන්FOSS twitter නඩය?

apt යනු Debian ග්නූ/ලිනක්ස් පද්ධතියේ පැකේජ සමග වැඩ කිරීමට යොදාගන්නා පද්ධතියයි. Debian විතරක් නොව, Debian මත සෑදුනු බොහො ඩිස්ට්‍රො ඇති අතර ඒවා සියල්ලෙම apt දැකගත හැක. ඊට අමතරව Redhat/Fedora වලද apt ස්ථාපිත කර ගත හැකි වේ. ඉතින් දැන් බලමු apt දෙස.

apt එකෙන් පැකේජ ලබා ගත හැකි උල්පත් (apt resources) සඳහන් කිරීමට ඒවා /etc/apt/sources.list නැමති ලිපිය තුල ඇතුලත් කරන්න.
# vi /etc/apt/sources.list

deb http://sinhala.sourceforge.net/ubuntu/i386/gutsy/ ./

විටින් විට apt හි ඇති පැකේජ ලැයිස්තුව අලුත් කල යුතුය. ඒ සඳහා
# apt-get update

apt හි ඇති පැකේජ ලැයිස්තුවෙන් පැකේජයක් සොයා ගැනීම මෙලෙස කළ හැක
# apt-cache search apache2
# apt-cache search apache2 php5

පැකේජයක් ස්ථාපිත කර ගැනීමට
# apt-get install apache2

පැකේජයක් තම පද්ධතියෙන් ඉවත් කර ගැනීමට
# apt-get remove apache2
# apt-get –purge remove apache2

මුලු පද්ධතියේ ස්ථාපනය කර ඇති සියලු පැකේජ අලුත් version බවට පත් කිරීමට
# apt-get dist-upgrade

යම් කිසි පැකේජ ඝට්නයක් නිසා දෙොශයක් වූ විට එය සැදීමට
# apt-get -f install

පෙර භාගත් පැකේජ .debs /var/cache/apt/archives තුලින් මැකීමට
# apt-get autoclean

අනවශ්‍ය භාවිතා කළ නොහැකි පැකේජ ඉවත් කිරීමට
# apt-get autoremove